Stany czerwone, niebieskie i fioletowewyjaśnienie

Skąd te kolory#

Przez wiele lat stacje telewizyjne przypisywały kolory partiom różnie i zmieniały je z wyborów na wybory. Zwyczaj utrwalił się w 2000 roku, gdy po wyborach przez ponad miesiąc trwał spór o wynik na Florydzie, a mapa z kolorowymi stanami wisiała na ekranach tygodniami. Od tamtej pory czerwony oznacza Republikanów, a niebieski Demokratów. To konwencja mediów i badaczy, a nie przepis prawa ani oficjalny symbol partii.

W Europie zwykle jest odwrotnie: czerwony kojarzy się z lewicą. Warto o tym pamiętać, czytając amerykańskie mapy.

Trzy kategorie#

• Stany czerwone: od dawna głosują na Republikanów, a wynik jest zwykle przesądzony. Przykłady to Wyoming (ok. 72% głosów dla Trumpa w 2024 roku), Wirginia Zachodnia, Oklahoma czy Idaho.
• Stany niebieskie: od dawna głosują na Demokratów. Przykłady to Vermont (ok. 64% dla Harris w 2024 roku), Massachusetts, Kalifornia i Nowy Jork. Dystrykt Kolumbii, który nie jest stanem, głosuje na Demokratów najsilniej.
• Stany fioletowe: mieszanka obu kolorów. Zwykle utożsamia się je ze stanami wahadłowymi, czyli takimi, w których wynik jest otwarty. W 2024 roku były to Arizona, Georgia, Michigan, Nevada, Karolina Północna, Pensylwania i Wisconsin.

Podział nie ma oficjalnej definicji. Jedni analitycy zaliczają do fioletowych tylko stany, w których przewaga była niewielka, inni także te, które w kilku ostatnich cyklach zmieniały zwycięzcę.

Mapa wyborów 2024#

W 2024 roku Donald Trump wygrał w 31 stanach (oraz w jednym okręgu Maine) i zdobył 312 głosów elektorskich. Kamala Harris wygrała w 19 stanach i w Dystrykcie Kolumbii, co dało jej 226 głosów. Trump zwyciężył we wszystkich siedmiu stanach wahadłowych. Mapa w kolorach stanów upraszcza jednak obraz, bo Maine i Nebraska dzielą głosy elektorskie według okręgów (zob. kolegium elektorskie).

Stan to nie jednolity kolor#

Kolor stanu mówi o tym, kto wygrał, a nie o tym, ilu wyborców głosowało inaczej. W Kalifornii na Trumpa zagłosowało ponad 6 mln osób, a w Teksasie na Harris ok. 4,8 mln. Zwykle widać też podział na duże miasta, które częściej wybierają Demokratów, i obszary wiejskie, które częściej wybierają Republikanów, nawet w tym samym stanie. Dlatego mapy według hrabstw wyglądają inaczej niż mapy według stanów.

Kolor odnosi się też zwykle do wyborów prezydenckich. Stan może mieć władze innej barwy niż jego wynik w głosowaniu na prezydenta: gubernatorem Vermontu jest Republikanin Phil Scott, a Kentucky ma demokratycznego gubernatora Andy'ego Beshear.

Jak mierzy się „kolor” stanu#

Najczęściej używa się wskaźnika Cook PVI (Partisan Voting Index). Porównuje on wynik partii w stanie lub okręgu z wynikiem w całym kraju w ostatnich wyborach prezydenckich. Zapis „R+10” oznacza, że stan jest o 10 punktów procentowych bardziej republikański niż średnia krajowa, a „D+5” że o 5 punktów bardziej demokratyczny. Wartości bliskie zera oznaczają stan konkurencyjny.

Zespoły analityczne dodają do tego własne oceny, np. „bezpieczny”, „prawdopodobny”, „przechylający się” i „otwarty” (toss-up). To prognozy, a nie fakty, i zmieniają się w trakcie kampanii.

Kolor stanu zmienia się z czasem#

Jeszcze kilkanaście lat temu fioletowe były m.in. Ohio i Floryda, które w ostatnich cyklach wyraźniej przesunęły się w stronę Republikanów. Wirginia i Kolorado przesunęły się w stronę Demokratów. Georgia i Arizona w 2020 roku wybrały demokratycznego prezydenta, a w 2024 roku wróciły do Republikanów. Zmieniają się demografia, układ okręgów i nastroje wyborców, dlatego mapa na kolejny cykl może wyglądać inaczej.

Kolory a władza w stanach#

Pojęcia czerwony i niebieski stosuje się także do władz stanowych. Mówi się, że stan ma trifectę, gdy jedna partia kontroluje stanowisko gubernatora i obie izby legislatury. Według Ballotpedii, w 2026 roku jest 23 trifekt republikańskich, 16 demokratycznych, a 11 stanów ma władzę podzieloną. To nie zawsze pokrywa się z wynikiem prezydenckim, a w 2026 roku pod głosowanie trafiają m.in. urzędy gubernatorów w 36 stanach (zob. wybory połówkowe).

Jak czytać to na naszych mapach#

Na mapie wyborów prezydenckich kolor stanu pokazuje zwycięzcę, a na stronie stanów wahadłowych zebraliśmy marginesy i historię głosowań w stanach, w których wynik bywa otwarty. Strona specyfiki stanów opisuje odrębności polityczne poszczególnych stanów, a prognoza pokazuje, jak zmiana nastrojów mogłaby zmienić układ kolorów.